جلسه صد و هفدهم تفسیر قرآن کریم (1404/11/30)

rate

جلسه صد و هفدهم تفسیر قرآن کریم (1404/11/30)

۱۴۰۴/۱۲/۰۴0 دیدگاه53 مشاهده

بسم الله الرّحمن الرّحیم
تفسیر آیاتی که در قرآن در مورد دعا کردن آمده است
از امام حسن مجتبی علیه السلام پرسیدند چه دعایی بخوانیم؟ حضرت فرمود: «دعاهای قرآن را بخوان.» در قرآن 50 آیه دعا است و در این 50 آیه 160 چیز از خدا می خواهیم.
آیات 200 و 201 سوره بقره: «بعضی از مردم می‌گویند خدایا به ما دنیا را بده و این گروه در آخرت بهره‌ ای ندارند»؛ چون دنبال دنیا بودند و گروه دوم می گویند: «(ان شاء الله) خدایا به ما هم دنیا و هم آخرت را بده و ما را از عذاب آتش نگاه دار.»
گروه اول و دوم فرق هایی با هم دارند. یکی از فرق هایشان این است که گروه اول می‌گفتند که دنیا به هر قیمتی، چه حلال، چه حرام و چه شبهه‌ دار یا دزدی باشد، مهم نیست. گروه اول فقط دنیا به هر قیمت را می خواهند. ولی گروه دوم، دنیای پاک و دنیای حسن و نیکو را خواهانند. این یکی از فرق هایشان است و فرق دوم هم در آخرت شان است که خوب و نیکو باشد.
علامه طباطبایی (ره) می‌فرماید: «قرآن از چند جهت معجزه است؛ یکی از جهت اعداد؛ مثلاً سال 365 روز دارد و کلمه روز در قرآن 365 بار آمده است.»
آیه 250 سوره بقره: «و هنگامی که در برابر جالوت و سپاهیان او قرار گرفتند، گفتند که خدایا پیمانه شکیبایی و استقامت ما را بریز و قدم های ما را ثابت بدار و ما را بر جمعیت کافران پیروز بگردان.»
قصه: بعد از حضرت موسی علیه السلام سال‌ها گذشت و پادشاه جباری سر کار آمد که نامش جالوت بود. مردم نزد پیامبرشان آمدند و به پیغمبر گفتند: «یا نبی الله؛ این پادشاه ظلم می‌کند. شما فرمانده ای به ما معرفی کنید تا ما با او به جنگ جالوت برویم.» پیامبر خدا هم از خدا استمداد طلبید و خداوند هم یک جوانی به نام طالوت را برای فرماندهی مشخص کرد. فرمانده به سراغ مردم آمد. مردم گفتند: «اینکه پولدار نیست.» پیغمبرهم فرمود: «خدا او را معرفی کرده است. به پولش چه کار دارید؟» بالاخره عده‌ای نیامدند وعده‌ای دیگرآمدند. فرمانده به رزمندگان گفت: «از بیابان سوزان گذر می‌کنیم و به نهر آب گوارایی می‌رسیم. اگه فرماندهی مرا قبول دارید، نباید از آن آب بخورید؛ البته یک یا دو مشت اشکال ندارد.» رزمندگان حرکت کردند. یک نوجوان کم سن وسالی مثلاً 13 ساله یا 14 ساله به نام داوود همراه لشگر می‌دوید. فرمانده گفت: «پسر جان؛ تو هنوز سنت نرسیده که در جنگ شرکت کنی.» او التماس کرد و گفت: «من شهادت را دوست دارم» و بالاخره فرمانده قبول کرد و این پسرهم آمد.
رزمندگان وقتی به رودخانه و نهر آب رسیدند، شروع به نوشیدن کردند و آب خوردند و مردود شدند. عده کمی قبول شدند و این عده کم با فرمانده به همراه آن پسر راه افتادند تا به میدان عملیات رسیدند و دیدند عجب ارتشی و چه سلاح‌ و جمعیتی صف آرائی کرده اند. گفتند: «ما نمی‌توانیم با این ارتش بجنگیم و تعداد دیگری از لشگر جدا شدند. این عده کم که در لشگر بودند، این دعا را (آیه 250 سوره بقره) را خواندند: «پروردگارا؛ به ما روحیه مقاومت بده. (أفرِغ؛ یعنی بریز) و به ما صبر بده و قدم‌های ما را در این میدان استوار بدار و ما را بر لشکر جالوت پیروز گردان.» داود هم تیراندازی اش خیلی قوی بود. سنگی در فلاخن گذاشت و پیشانی فرمانده دشمن را نشانه گرفت و او را کشت. قرآن می گوید که داوود جالوت را کشت.
از این دعا یاد می‌گیریم که:
درس اول: دعا باید با حرکت همراه باشد و درحدیث داریم خدا دعای چند گروه را مستجاب نمی‌کند. یکی از آنها دعای آدم بی کار را که کار نمی‌کند و از خدا توقع روزی دارد.
درس دوم: کسانی که با خدا باشند و حتی جمعیتشان کم باشد، با یاری خدا پیروز می شوند.
زمان پیامبر (ص) در جنگ بدر مسلمانان حدود 300 نفر و مشرکین هزار نفر بودند. مسلمانان پایین کوه و مشرکین بالای کوه بودند. مسلمانان آب نداشتند، ولی مشرکین آب داشتند. حتی همه مسلمانان سلاح نداشتند و از آن 300 نفر 70 نفرشان اسلحه داشتند و بقیه با سنگ وچوب حمله می کردند. ولی آن 300 نفر با کمک خداوند که باران را فرستاد به کمک ایشان بر آن لشگر غلبه کرده و پیروز شدند.
آیه 147 سوره آل عمران: «سخنشان این بود که: خدایا؛ گناهان ما را ببخش و از تندروی های ما در کارها چشم پوشی کن و قدمهای ما را استوار بدار و ما را بر جمعیت کافران پیروز گردان.»
در جنگ حُنَین، سال‌های آخر بعد از فتح مکه، بعضی از شهرهای عربستان با اینکه ابوسفیان هم تسلیم شده بود، ولی آنها تسلیم نمی‌شدند؛ مثل شهر طائف؛ شهری بود که در آن پولدار ها زندگی می کردند و این‌ها علیه اسلام شورش کرده و به لشکر اسلام حمله کردند. در این زمان لشگر اسلام حدود 12000 نفربود. اما غرور به لشگر افتاد و دچار مشکل شدند. پیامبر (ص) و صحابه بزرگ به رزمندگان گفتند که اگر پیروزی می خواهید، باید به خدا توکل کنید و این دعا از برای آنجاست. دعایشان این بود که خدایا گناهان ما را بیامرز و کوتاهی‌ها و کجی‌های ما را ببخش و قدم‌های ما را که الآن جمعیت زیادی هستیم و دنیا روی ما حساب می‌کند، استوار بدار.
مسلمانان فهمیدند همیشه به خدا احتیاج دارند و این دفعه هم خداوند نصرتش را فرستاد. «اگر خدا را یاری کنید، خدا هم شما را یاری کرده و قدم‌های شما را مستحکم می‌کند.»
پیغمبر (ص) در روزهای آخر ماه شعبان برای مسلمانان یک ضمانتی را کرده وفرموده اند: «هر کسی در ماه رمضان اخلاقش را خوب کند، جواز عبور از پل صراط را من به دستش می دهم.»
شخصی نزد امام حسین علیه السلام آمد و گفت: «یا اباعبدالله ؛ من گناه می‌کنم و جلوی خودم را هم نمی‌توانم بگیرم. شما بفرمایید چه کنم؟»
امام حسین علیه السلام فرمود: «چهار کار را انجام بده و هرچه می‌خواهی گناه کن:
اول: جایی پیدا کن که خدا تو را نبیند و هرچه می‌خواهی گناه کن.
کجا برویم؟ در چاه برویم؟ در اتاق را ببندیم؟ هرجا برویم، خدا آنجاست.

دوم: این که رزق خدا را نخور و هرچه می‌خواهی گناه کن.
این هم فکر کرد هرچه بخواهد بخورد، سر سفره خداست.
سوم: عزرائیل علیه السلام که آمد جانت را بگیرد، بگو جان نمی دهم و هرچه می‌خواهی گناه کن.
او هم فکر کرد که چنین زوری را ندارد.
چهارم: وقتی مالک خواست تو را در جهنم بیاندازد، بگو من نمی روم.
مدیرعامل جهنم اسمش مالک بوده و نامش هم در قرآن آمده است.
هرچه فکر کرد، دید که نمی شود.
خدایا به ما کمک کن آن طور که خودت می‌پسندی، خودمان را تربیت کنیم.