بسم الله الرّحمن الرّحیم
موضوع: تفسیر 10 آیه از سوره های قرآن که درباره فضائل حضرت علی (علیه السلام) می باشد.
پیغمبر(ص) فرموده اند: «زَیِّنوا مَجالِسَکُم بِذِکرِ عَلِیٍّ»: بیارایید محافل خود را با یاد علی علیه السلام.
امشب هم ۱۰ آیه از قرآن را که درباره امیر المؤمنین حضرت علی علیه السلام هست؛ بیان می کنیم.
کسی از امام رضا علیه السلام پرسید که کجای سوره حمد اشاره به امیرالمؤمنین علی علیه السلام دارد؟
آقا علی بن موسی الرضا علیه السلام فرمود: «آیه اهدنا الصراط مستقیم»: خدایا ما را به راه راست هدایت بفرما. ( آیه 6 سوره حمد)
امام رضا علیه السلام فرمود: «راه راست، راه علی علیه السلام است» و هرچه علی علیه السلام را بیشتر بشناسی و سخنان و فریادها و ناله ها و انتظارات علی علیه السلام را در نهج البلاغه بهتر بفهمی، از راه راست منحرف نمی شوی.
آیه ۲۷4 سوره بقره میفرماید: «کسانی که داراییهایشان را در راه خدا می دهند و در شب و در روز و پنهان و آشکار انفاق می کنند، مزد شان نزد خداوند است و نه ترسی دارند و نه غمگین می شوند.»
سؤال: اگر کسی در راه خدا انفاق کند، فایده اش چیست؟ فایده اش، پاداش نزد خداست و کسی که در راه خدا خرج میکند، ترس وغصه و استرس و اضطراب ندارد؛ حتی ممکن است که زندگی اش خیلی ساده باشد وغذای ساده و لباس ساده و خانه مستاجری داشته باشد.
آیه ۱۲ سوره مجادلة (مجادله یعنی گفتگو): «ای کسانی که ایمان آورده اید؛ هنگامی که خواستید با پیامبر (ص) سخنان خصوصی بگویید، قبل از آن صدقه در راه خدا بدهید. این برای شما پاکیزه تر است و اگر توانایی نداشتید خداوند غفور و رحیم است.»
زمان پیامبر(ص) نمازگزاران پولدار زیادی به مسجد می آمدند و نزد پیامبر (ص) بیشتر می رفتند و عرایض خصوصی خود را به پیامبر (ص) می گفتند و فقیران نگاه می کردند و دل شکسته شده و می گفتند:«در آخرت نیز پول دار ها جلوتر هستند.» در اینجا آیه نازل شد که کسانی که با پیامبر(ص) حرف خصوصی دارند، اول باید صدقه بدهند و بعد نزد پیامبر (ص) بروند و در این زمان دیگر
کسی از پول دار ها حرف خصوصی با پیامبر ( ص) نداشت و مستمندان خوشحال شدند که وقت به آنها هم می رسد. ولی مشکلی پیدا شد و آن این بود که به طرز عجیبی دور پیغمبر( ص) خلوت شد. در این هنگام امیر مؤمنان علیه السلام فرمود: «تنها کسی که به این آیه زیر آسمان عمل کرد، من هستم و نه قبل از من و نه بعد از من کسی به این آیه عمل نکرده و نخواهد کرد. امیر المؤمنین علی علیه السلام یک سکه طلا را به 10 سکه نقره تبدیل کرد و چند بار نزد پیامبر (ص) رفت و از ایشان سؤال کرد و هر بار پیامبر (ص) می فرمود که:«علی جان؛ قبل از سؤال صدقه بپرداز» و حضرت نیز این کار را انجام می داد.
آیه 96 سوره مریم : کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند به زودی خدا مهر آنها را در دل مردم قرار میدهد.
حضرت ابراهیم خلیل علیه السلام، یکی از چیزهایی که از خدا خواست، این بود که خدایا می خواهم اسم من در آینده بر سر زبانها بیفتد. خداوند دعای او را مستجاب کرد:
آیه 84 سوره شعراء: و برای من در میان امتهای آینده زبان صدق و خیری قرار بده.
امام صادق علیه السلام فرمود: «مصداق بلند این آیه، جدم امیر مؤمنان علی علیه السلام است که هم از نظر ایمان و هم از نظر عمل در حد اعلی می باشد و خداوند عشق و مهرش را در دلهای مؤمنین قرارداده است.
آیه ۴ سوره تحریم: این دو خانم باید از این توطئه دست بردارند. اگر دست بردارند و توبه کنند به نفع آنهاست واگر این خانم ها برای اذیت کردن پیغمبر(ص) همدست شوند، خدا و جبرئیل و مؤمنان صالح پشتیبان پیغمبر(ص) خواهند بود.
در تفسیر داریم که امام علی علیه السلام فرمود: «منظور از مؤمنین صالح من هستم که یک عمر فداکاری و جانفشانی کرده ام.»
چهار چیز را فرموده اند که اینان پشتیبان پیامبر (ص) اسلام هستند:
( خدا و جبرئیل و ملائکه و صالح المومنین؛ صالح المؤمنین یعنی علی بن ابیطالب (ع))
پیامبر (ص) عازم جنگ بدر بود و این اولین جنگ و اولین تجربه مسلمانان بود. تعداد مسلمانان کم بود واسلحه هم خیلی کم داشتند. پیامبر (ص) مسلمانان را جمع کرد و فرمود: «با من بیعت کنید» و آنها هم بیعت کردند.
پیامبر(ص) در خلوت، امیر مؤمنان علیه السلام را صدا زد و فرمود: «علی جان؛ برو نگاه کن و ببین چه کسانی به عهدشان وفا دارند؟ علی جان؛ برو وفادارها و پیمان شکنان را شناسایی کن؛ ولی به کسی نگو و خبرش را برای من بیاور.»
آیه 10 سوره فتح: کسانی که ای پیامبر؛ با تو بیعت کردند، با خدا بیعت کرده اند و دست خدا بالای دست ها است و هرکس پیمان بشکند، به ضرر خودش عمل کرده و هرکس وفادار بماند، پاداش بزرگی به آنها داده خواهد شد.
امام جوادالائمه علیه السلام فرمود: «دنیا بازاراست. بعضی در این بازار سود میکنند و بعضی ضرر می کنند.»
آیه 111 سوره توبه: خدا از مؤمنان ؛ جان و مالشان را به قیمت بهشت میخرد. در راه خدا مبارزه میکنند و میکشند و کشته میشوند؛ یعنی واقعاً این معامله قطعی است و سند آن در سه کتاب آسمانی تورات و انجیل و قرآن آمده است و چه کسی از خدا به عهدش وفادارتر است؟ اکنون بشارت باد بر شما به داد و ستدی که با خدا کرده اید و این است پیروزی بزرگ.
امام هادی علیه السلام فرمود: «روز عید غدیر به نجف که می روید، جلوی درب حرم بایستید و بگویید: «یا علی؛ تو ولی خدا برادر رسول خدا و پشتیبانی کننده دین خدا هستی. تو کسی هستی که قرآن در فضیلت او این را گفته است:
«خداوند، رزمندگان و پیکارگران را بر نشستگان با فاصله خیلی زیاد برتری داده است.»
مسلمانان روز به روز زیاد میشدند، اسلام توسعه پیدا میکرد، سرزمینهای اسلامی بزرگ و بزرگتر میشد. بعضی از مسلمانان سابقهدار حالت بدی پیدا کرده بودند ومیگفتند: «ما انقلاب کرده ایم» و پیش پیغمبر(ص) می آمدند و منت میگذاشتند که ما بودیم انقلاب کردیم.
بسیار خوب؛این برای خود شما خوب است و خود شما خوشبخت شدید. عده ای هم گفتند:
«ما میخواهیم از اسلام دست برداریم» و جو ایجاد میکردند وموجب دلسردی میشدند.
آیه 54 سوره مائده: ای کسانی که ایمان آورده اید؛ هرکسی از دین اسلام دست بردارد به خدا زیانی نمی رساند و خداوند عده دیگری را می آورد که هم خدا آنان را دوست دارد و هم آنها خدا را دوست دارند؛ در برابر مؤمنان متواضع هستند و در برابر کفار سر سخت و نیرومند؛ آنها در راه خدا جهاد می کنند و از سرزنش هیچ ملامتگری هراسی ندارند. این فضل خداست که به هر کس بخواهد و شایسته ببیند، می دهد و خدا وسیع و داناست.
وقتی این آیه برپیغمبر(ص) نازل شد، دست بر شانه حضرت علی علیه السلام زد و فرمود: «این آیه به شیعیان علی علیه السلام نظر دارد؛ آن گروهی که به جای مرتدین و به جای آنانی که ناز میکردند و منت میگذاشتند، آمدند و آخرهم از اسلام دست برداشتند. آنها شیعیان علی علیه السلام هستند.»
هر جا کلمه حزب الله در قرآن آمده است، پیامبر(ص) و امامان معصوم علیهم السلام فرمودند: «یعنی رهروان راه علی علیه السلام.»
آیه ۵۶ سوره مائده : هر کس ولایت خدا و ولایت رسول و ولایت مؤمنان خوب را پذیرفت، پیروزند؛ زیرا حزب و جمعیت خدا پیروز است.
مصداق مؤمنان خوب، حضرت علی علیه السلام است.
زمانی که این آیه نازل شد، پیامبر(ص) این جمله را فرمود: «رحمت خدا بر علی؛ هرجا و هر مسیری که علی برود، حق همانجاست.»
