(1279 یا 1288-1363 یا 1364ش)، شاعر، مصحّح و مترجم.
زندگی و زمانه
استاد امیری فیروزکوهی، مختلص به «امیر» و ملقب به «سیّد الشعرا» فرزند مصطفیقلی (منتظمالدوله)، سال 1279ش در فرحآباد فیروزکوه قدم به عرصه هستی نهاد. در هفت سالگی به اتفاق پدر به تهران رفت و در همان سال پدر بدرود حیات گفت. از آن پس، با تربیت مادر به تحصیل دانش پرداخت و در کالج امریکایی به فراگیری دانش مشغول شد و چون در مدارس رسمی منظور خود را نیافت، ناگزیر در مدارس قدیم به تحصیل پرداخت و علم کلام و مقدمات حکمت را فرا گرفت. از اساتید وی میتوان از شیخ عبدالنبی کجوری، سید حسین مجتهد کاشانی، سید کاظم عصّار و وحید دستگردی نام برد.
خدمات و افتخارات
امیری از سال 1350ش در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران تدریس میکرد. او از شعرای غزلسرای بِنام معاصر است که به فارسی و عربی شعر میسرود و بعضی از اشعار عربی او در روزنامۀ اقدام چاپ و منتشر شده است. به سبک هندی (اصفهانی) شعر میگفت و شعرش از انسجام لفظ و مضامین لطیف و عالی، مشحون است.
معلومات فراوان او در شعرشناسی، زبان و ادب فارسی، حکمت، کلام، فقه، اصول و دیگر زمینهها، در شعرش تأثیر گذاشته است. اعتقاد او به دین مبین اسلام و پیغمبر اکرم(ص) و ائمۀ هدی(ع) نیز در شعرش جلوهگر است.
امیری فیروزکوهی هم قریحۀ شاعرانه و توانا داشت، و هم قوۀ ابتکار و مضمونآفرینی و تصویرپردازی. افزون بر این، مطالعات فراوان و تأمل در آرا و افکار پیشینیان، فکر او را ورزیده کرده بود.
با آنکه تأثیر سبک مسعودِ سعد سلمان، سنایی، ناصرخسرو، خاقانی و بیش از همه صائب تبریزی در جای جای دیوان امیری مشهود است، ولی اسلوبی مستقل دارد. دیوان امیری مشتمل بر انواع شعر، از غزل و قصیده و مثنوی و مستزاد و مسمّط و منظومههای متعدّد به زبان فارسی است.
در شعرش، شِکوه از زندگی و گلایه از روزگار و از ناپایداری زمانه، از ناکامیهای فردی و رنج و دردهای شاعرانه، بسیار برای خواننده بازگو شده است.
رهبر معظم انقلاب حضرت آیة اللّه خامنهای او را یکی از بهترین غزلسرایان زمان معرفی و به «سیّد الشعرا» ملقب کرده است.
آثار
از آثار او میتوان به دیوان اشعار، احقاق الحق، ترجمۀ مکاتب نهج البلاغه، منظومه عفافنامه، ترجمۀ نفس المهموم، تصحیح دیوان صائب اشاره کرد. همچنین مقالات متعدد در مطبوعات از او به چاپ رسیده است.
درگذشت
امیری فیروزکوهی، مهرماه سال 1363 در تهران دنیا را وداع گفت و در آستان حضرت عبدالعظیم، صحن امامزاده طاهر به خاک سپرده شد.
منابع: وبسایت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فیروزکوه: https://firoozkooh.farhang.gov.ir/؛ اختران فروزان ری و طهران، ص267.
