بسم الله الرّحمن الرّحیم
تفسیر آیات 30 الی 33 سوره نور
امسال هزار و پانصدمین سال تولد پیامبر(ص) اسلام است و ما آیاتی را که در مورد پیامبراسلام (ص) می باشد، بیان می کنیم.
خدا برای خوشبختی ما گاهی دستوراتی می دهد که این کار را انجام بدهید و یا این کارها را انجام ندهید. این امر دو جور است:
گاهی خود خداوند مستقیم به بندگان خطاب می کند و گاهی به پیامبرش می فرماید که به مؤمنان بگو.
فرق این دو چیست؟ فرق آن این است که این موضوع پیوسته باید در دستور کار مبلّغان باشد و فقط مأموریت پیغمبر(ص) نیست و پس از پیغمبر(ص) علی علیه السلام و بعد هم فرزندان امیر مؤمنان و بعد عالمان و مبلّغان تا روز قیامت این مسؤولیت را به دوش می کشند.
آیه 30 سوره نور، مخاطبانش آقایان و آیه 31مخاطبانش بانوان هستند.
آیه 30: ای پیامبر؛ به مردان با ایمان بگو:«وقتی نگاهشان به نامحرمان می افتد، چشمانشان را به حالت حیا نگاه دارند» و آقایان وظیفه دیگری هم دارند و آن اینکه «شرمگاه (اندام) خودشان را از دیدگاه زنان حفظ کنند.»
آقایان؛ همه اول مراقبت از چشم داشته باشید و دوم اینکه باید پوششتان مناسب باشد؛ لباسی که می پوشید، خداوند این لباس را از آسمان فرستاده است.
این دستوری که خدا داده و به پیغمبر(ص) هم فرموده است:«تو به مؤمنان بگو که این برای پاکی و برای پیشرفت شماست و خداوند از آنچه انجام می دهید، آگاه است.»
در این باره در آیه 26 سوره اعراف آمده است که: «این لباس را خداوند از آسمان فرستاده است تا اندام شما را بپوشاند» و گاهی وقت ها بعضی لباس پوشیدن ها مثل نپوشیدن می ماند؛ یعنی همه اندامش پیداست.
(یُواری؛ یعنی می پوشاند) و (سَوآة؛ یعنی خداوند در اندام ما اعضایی را قرار داده که خوشمان نمی آید کسی آن ها را ببیند.)
خدا می گوید که بپوشان و شیطان می گوید که برهنه باش؛ پس انسان باید به حرف خدا گوش دهد.
تزکیه دو تا معنا دارد: معنای اول پاکی و معنای دوم نمو و پیشرفت است و خداوند این دو تا دستور را در مراقبت از چشم و در مراقبت از لباس که برای آقایان است، قرار داده است.
حدیث اول؛ پیغمبر (ص) فرمود:«هر مسلمانی که چشمش به نامحرم افتاد و چشمش را فرو انداخت؛ یعنی خیره نشد، خدای متعال شیرینی عبادت را به او می چشاند.»
شخصی به امام حسن مجتبی علیه السلام، جدّ حضرت عبدالعظیم علیه السلام گفت:«من شب ها نماز شب می خوانم، ولی از آن لذت نمی برم.»
حضرت فرمود:«روز به نامحرم نگاه می کنی؛ به خاطر همین خواندن نماز برای تو لذتی ندارد. چشمانت را کنترل کن.»
امام زین العابدین علیه السلام گریه می کرد و از خدا می خواست که حلاوت عبادت را به ایشان بچشاند.
راهش چیست؟ یک راه این است که اگر نگاهمان به نامحرم افتاد، چشمانمان را ببندیم و حیا کنیم.
حدیث دوم؛ امام صادق علیه السلام فرمود: «نگاه هوس آلود تیری از تیرهای زهرآگین شیطان است.»
امام صادق علیه السلام فرمود: «اگر کسی برای رضای خدا از نگاه به نامحرم فاصله گیرد، خدا ایمانی که طعم آن را بچشد به او می دهد.»
در حدیث داریم یکی از مزدهایی که خدا قول داده به جوان چشم پاک می دهد؛ یک همسر خوب است.
امام علیه السلام فرمود:«اگر مردی یا پسری نگاهش به نامحرم افتاد و نگاهش را به سمت مشرق چرخاند،همه ی فرشتگان مشرق به او درود می فرستند و یا اگر به سمت مغرب گرداند،همه فرشتگان مغرب برای او دعا می کنند و یا اگر نگاهش را به سمت آسمان انداخت، همه فرشتگاه برای او دعا می کنند.»
پیغمبر ( ص) فرمود:«من بهشت را ضمانت می کنم برای کسی که این شش کار را انجام بدهد:
اول: راست بگوید
دوم: به وعده اش عمل کند
سوم: خیانت نکند
چهارم: چشمانش را از نگاه به نا محرم مراقبت کند
پنجم: دامنش را از گناه و آلودگی پاک بدارد
ششم: دست و پایش را مراقبت کند و به مال و ناموس دیگران تجاوز نکند.»
آیه 31 سوره نور در مورد بانوان است.
آیه 31: ای پیامبر؛ به زنان با ایمان بگو که از روی هوس به مردان نگاه نکنند و چشمانشان را ببندند و لباسی بپوشند که تحریک آمیز نباشد ودامنشان را پاک نگه دارند و حراست کنند و مواظبت کنند که بدنشان پیدا نباشد و موهایشان پیدا نباشد و خانم ها زینت هایشان را بپوشانند و زینت هایشان را به نمایش نگذارند، مگر آنهایی که به طور طبیعی پیداست (مثل صورت، دست ها تا مچ و مثلا انگشتری که به این ها استثنا شده است.)
امام باقرعلیه السلام فرمود:«در زمان پیامبر(ص) در شهر مدینه یک پسر مسلمان انصاری درخیابان راه می رفت؛ نگاهش به خانمی افتاد. امام باقر علیه السلام فرمود: تا آن زمان، خانم ها روسری که می پوشیدند، از پشت گوششان رها می کردند و آن پشت گردن گره می زدند و گلو و مقداری از سینه شان پیدا بوده است. این پسر از این خانم خوشش آمد و از این خانم چشمش را بر نمی داشت تا در کوچه تنگی که در پی آن خانم راه می رفت، ناگهان شیء تیزی به صورتش خورد و صورتش خونی شد. به خودش آمد و گفت: وای به حال من که باید اینطور پیش پیغمبر(ص) بروم و آبروی خودم را بریزم. نزد پیغمبر(ص) آمد و پیغمبر(ص) از او پرسید چه شده است؟ و جوان هم قصه را تعریف کرد.»
امام باقر علیه السلام فرمود که این آیه همان جا نازل شده است.
ادامه آیه 31: باید روسری های بلندشان را روی گلو و سینه هایشان بیندازند تا پیدا نباشد و خانم ها به محارمشان محرم اند و برای محارمشان حجاب لازم نیست؛ مانند شوهرانشان و پدرانشان و پدران شوهرها و پسرانشان و یا پسران شوهرهایشان و برادرانشان و یا پسران برادرانشان و یا پسران خواهرانشان و یا زنان مسلمان و کنیزانشان (ولی زنان غیر مسلمان نه؛ یعنی یک زن مسیحی و یا یک زن یهودی، یا بودایی حق ندارد بدن یک زن مسلمان را ببیند این زن مسلمان باید خودش را از آنها بپوشاند) و کسانی که از نظر هوشی ضعیف هستند و اصلا مسائل جنسی را متوجه نیستند و یا بچه ای که هنوز مسائل جنسی را نمی فهمد ودر هنگام راه رفتن پاهای خود را به زمین نزنند تا زینت های پنهانشان دانسته شود و ای آقایان و خانم های مؤمن؛ همه به سوی خدا توبه کنند تا رستگار شوید.
اگر کسی هم تا الآن گناهی کرده، توبه کند که خدا توبه اش را می پذیرد.
آیه 32: مسلمانان، هرکس هر توانی دارد و هر کاری از او بر می آید، برای ازدواج جوان ها انجام دهد (و هر کسی می تواند قرض بدهد تا ازدواجی صورت بگیرد) و همچنین غلامان و کنیزان صالح و درستکارتان را اگر فقیر و تنگدست هستند، خدا از فضل خود به آنها کمک می کند وآنان را بی نیاز می سازد که خداوند گشایش دهنده است.
آیه 33: و کسانی که امکانی برای ازدواج نمی یابند، باید پاکدامنی پیشه کنند تا خداوند از فضل خود آنان را بی نیاز گرداند و اگر بردگانتان که می خواستند آزاد شوند با آنان قرارداد ببندید، اگر رشد و صلاح در آنان احساس می کنید (که بعد از آزادی، توانایی مستقل زندگی را کردن دارند) و چیزی از مال خود را که خدا به شما داده است به آنان بدهید و کنیزان خود را مجبور به خود فروشی نکنید، اگر خودشان می خواهند پاک بمانند و هر کس آنان را بر این کار مجبور کند (سپس پشیمان گردد)، بعد از این کار توبه کند و باز گردد تا خدا او را ببخشد که خداوند غفور و رحیم است.
