زنده ياد عبدالعظيم ، فرزند روان شاد على گركانى است ـ پدرش نيز از ذوقى سرشار و طبعى وقّاد و قريحه اى درخور بهره مند بوده است و حدود يك صد هزار بيت مثنوى در بحر متقارب به سبك فردوسى سروده كه در وصف و شرح زندگانى پيامبران و ائمه عليهم السّلام است ـ جدّ بزرگ ميرزا عبدالعظيم نيز ميرزا عبدالعظيم نام داشته كه فقيه و مجتهد و معتمد زمان خود بوده است .
استاد قريب پانزدهم رمضان سال (1296 ه ق) مصادف با ولادت حضرت امام حسن مجتبى عليه السّلام در گركان ـ پنج كيلومترى غرب آشتيان در استان مركزى ـ چشم به جهان گشود .
ايشان تحصيلات مقدماتى را در زادگاهش نزد برادر بزرگش مرحوم ميرزا غلامرضا گركانى كه از فضلاى عصر خود بوده طى كرد؛ سپس براى ادامه تحصيل به تهران رفت و از محضر استادانى چون ميرزا طاهر تنكابنى و مرحوم آقا سيد احمد قاهانى استفاده نمود ، ايشان استاد را وادار نمود علاوه بر كسب علم ، در مدرسه علميه تدريس نمايد.
استاد قريب هيچگاه از مطالعه و تحصيل دست نكشيد تا آنكه به مقام استادى دارالفنون و دارالمتعلمين (دانش سراى عالى) و مدرسه علوم سياسى (دانشكده حقوق) نائل آمد . وى بعدها در مدارس نظام و تربيت و سپس در دانشكده ادبيات به افاضه پرداخت و به سمت استادى برگزيده شد .
استاد قريب به حق پدر دستور زبان فارسى ناميده مى شود ، زيرا در نيم قرن اخير كمتر كسى در داخل يا خارج از كشور پيدا مى شود كه با ادبيات فارسى آشنا شده باشد و مستقيم يا غير مستقيم از محضر ايشان بهره نگرفته باشد .
نظر به اينكه استاد نزديك به شصت و سه سال از عمر خود را صرف آموزش و تربيت فرزندان اين مرز و بوم نموده است ، با آنكه مجبور بود در دربار تدريس نمايد و هفت سال تمام محمّدرضا پهلوى شاگرد مستقيم وى بود ، هرگز هداياى دربار را نمى پذيرفت و حتى چندين مورد كه مصراً از وى خواسته بودند كه از آنان چيزى بطلبد،مناعت طبع و عزّت نفس بى نظيرش به او اجازه نمى داد كه اظهار نيازى بر زبان آورد ، در حالى كه زندگى بسيار ساده و بى تجمّلى را مى گذراند .
آثار استاد عبدالعظيم قريب
1 . فرايد الادب و بداية الادب ، در شش مجلّد كه نثرى شيرين ، روان ، مستحكم و منسجم دارد و بسيار به نثر سعدى نزديك است .
2. دوره هاى دستور زبان فارسى كه با عناوين مختلف از جمله دوره دو جلدى و چهار جلدى دستور زبان فارسى ، كتاب دستور پنج استاد و قواعد فارسى (صرف و نحو 2 جلد) چاپ و منتشر گرديده .
3 . تصحيح كليله و دمنه بهرامشاهى با مقدمه اى جامع و مفصّل .
4 . تصحيح گلستان سعدى با مقدمه مفصّل .
5 . شرح حال و زندگى نامه شيخ اجل سعدى شيرازى .
6 . تصحيح بوستان سعدى با مقدمه اى كامل .
7 . تصحيح و چاپ تاريخ برامكه با حواشى و تعليقات مفصّل به همراه ضميمه اى در احوال برمكيان .
8 . كتاب املا در دو جلد .
9 . سخنان شيوا براى مؤسسه وعظ و خطابه دانشكده معقول و منقول با عنوان كتاب فارسى .
10 . گنج هنر براى تدريس در دبيرستانها .
11 . كتاب البديع در صنايع و بدايع شعر فارسى .
12 . قرائت فارسى با همكارى چند تن از فاضلان در دو مجلّد .
مشهورترين مقالات استاد عبارتند از:
1 . نخستين شاعر زبان پارسى
2 . مقاله اى در رد انتساب مثنوى يوسف و زليخا به فردوسى كه در اين مقاله ثابت كرده كه اين مثنوى در زمان ابوالفوارس طغان شاه سروده شده و نمى تواند از سروده هاى فردوسى باشد .
3 . مقالات پراكنده در مجلاّت و نشريات عصر خود .
سرانجام استاد قريب در فروردين سال 1344 در سن هشتاد سالگى بر اثر شكستگى استخوان پا و به دليل تزريق خون آلوده به ميكروب مالاريا ضعيف و ناتوان شد و به جوار حضرت حق شتافت و در آستانه حضرت عبدالعظيم حسنى علیه السّلام به خاك سپرده شد .
